× Bedankt voor de e-mail. Ik reageer binnenkort.

Rémon van Gemeren


Biografie


Rémon van Gemeren (1979) schreef over Louis Couperus een veelomvattende biografie (Couperus. Een leven, 2016) en een beknopt essay (De kleine Couperus. Levenskunst van de excentrieke schrijver, 2020). Verder verschenen van hem monografieën over Jan Eijkelboom (Een bezetenheid zo bijna kalm. De poëzie van Jan Eijkelboom, 2013) en Joost Zwagerman (Leven in een doodgeboren droom. De wereld van Joost Zwagerman, 2018), en een biografie van de schilder Jan Mankes (Jan Mankes. Schilder van tederheid, 2019).

Rémon is geboren en opgegroeid in Boskoop. Hij studeerde Nederlands in Utrecht en is sinds 2007 docent Nederlands op het Johan de Witt Gymnasium in Dordrecht.

Van 2006-2019 was Rémon redacteur van Arabesken, het literaire tijdschrift dat aan Louis Couperus is gewijd. Hierin heeft hij tientallen artikelen gepubliceerd (zie de database op www.louiscouperus.nl).

Rémon woont met zijn vrouw, dochter en zoon in Landsmeer.

Publicaties


De kleine Couperus. Levenskunst volgens excentrieke schrijver

Louis Couperus (1863-1923), auteur van Eline Vere, De stille kracht en Van oude mensen, de dingen die voorbijgaan, behoort tot de grootste schrijvers uit onze geschiedenis. Minder bekend is dat hij ons nog steeds veel te leren heeft over wie we zijn en hoe we kunnen leven in een wereld die onoverzichtelijk en ongrijpbaar is. Zijn biograaf Rémon van Gemeren maakt een rondreis door Europa langs plaatsen die voor Couperus belangrijk zijn geweest, zoals Nice, Florence, Rome en München. Hij vertelt hierbij over het leven en werk van Couperus en legt uit hoe de mondaine, excentrieke schrijver telkens weer een antwoord zoekt op het vraagstuk van de wezenlijke menselijke tragiek: hoe om te gaan met het gegeven dat we meer willen dan we ooit kunnen krijgen? Couperus blijkt een bijzondere inspiratie voor nuchtere levenskunst.

2020


2019

Jan Mankes (1889-1920). Schilder van tederheid

‘Je kent de teedere kant van mijn werk… Ik voel de blijdschap om dat teedere het sterkst, als ik aan een vinkennest denk, met spinrag en korstmos op een Mei-ochtend.’

Jan Mankes (1889-1920) werd slechts dertig jaar, maar liet bijna tweehonderd schilderijen na die meer dan ooit leven. De afgelopen decennia is de belangstelling voor zijn werk sterk toegenomen, met tal van publicaties en tentoonstellingen. Mankes zonderde zich het liefst af in de natuur en in zijn atelier. Uiterlijk was hij kalm, innerlijk was hij onrustig. Hij was een kunstenaar die uiting wilde geven aan zijn geestelijk leven en daartoe zocht naar manieren om dieper door te dringen in de objecten die hij afbeeldde. Zijn werk wordt gekenmerkt door verstilling, verfijning, eenvoud, zuiverheid en melancholie.
Rémon van Gemeren volgt Mankes op de voet en geeft tegelijkertijd een scherp en intrigerend beeld van zijn persoonlijkheid en kunstenaarschap. Tevens plaatst hij Mankes in de context van zijn omgeving en zijn tijd. Dit is een verhaal over een man die de tederheid van het bestaan wilde uitdrukken met behulp van alles wat hij mooi vond, een verhaal over de kracht en de kwetsbaarheid van het leven.


Leven in een doodgeboren droom. De wereld van Joost Zwagerman

Wat doe je als je moet leven in een werkelijkheid die je onaangenaam vindt? Dat is de vraag waarop Joost Zwagerman in zijn romans, verhalen, gedichten en essays een antwoord zoekt. Je wilt vluchten, maar waarheen? Liefde, kunst? Zij lijken een uitweg te bieden, maar het intense geluk dat ze schenken, is vluchtig en geeft je geen rust. Je zou het liefst verdwijnen, alleen zonder te sterven.

Het werk van Zwagerman is bekend, en toch ook onbekend: het is veel gelezen, maar weinig bestudeerd. Rémon van Gemeren gaat op zoek naar de diepere lagen ervan en de vele onderlinge verbanden. Daarbij onderzoekt hij de manieren waarop Zwagerman in zijn werk telkens weer de confrontatie aangaat met die ene moeilijke, essentiële vraag. Hij voert ons de wereld binnen die Zwagerman in zijn boeken tot stand gebracht heeft en geeft ons zo een scherp en aangrijpend inzicht in de grote, gekwelde geest van een van onze belangrijkste en interessantste naoorlogse schrijvers.

Reacties:
‘Een letterkundig werk zoals je zou willen dat ze meer werden geschreven – het zoekt nieuwe betekenis in oude boeken, het maakt een oeuvre dieper en inhoudelijker, en houdt zo dode schrijvers levend.’-Joost de Vries, De Groene Amsterdammer

‘Werkelijk aangrijpend. Ik greep ook weer naar het werk van Zwagerman.’-Arie Storm, Het Parool

‘Het is een wereld waaraan Zwagerman kennelijk uit alle macht probeerde te ontsnappen, maar die hem zijn leven bleef vergezellen. Voor hem was deze werkelijkheid kennelijk erg werkelijk, en dat is erg genoeg. Wat dat betreft is de titel Leven in een doodgeboren droom heel goed gekozen. Van Gemeren laat knap en uitvoerig zien dat je al Zwagermans werk in dit licht kunt zien.’- Marc Oostendorp

‘Je gaat onvermijdelijk zijn werk anders lezen na zijn eigen zelfmoord, maar ook na het lezen van dit boek. Dat geeft niet, ik hoop dat het mij bewuster laat lezen.’-Casakoen

‘Van Gemeren citeert veelvuldig en illustreert aldus zijn bevindingen. Zijn liefde voor het werk van Zwagerman spreekt vooral uit het laatste hoofdstuk van zijn boek, een persoonlijk en zeer treffend slot. Toch slaagt Rémon van Gemeren erin afstand te bewaren en met een zekere cool zijn onderwerp te benaderen. Een degelijk werk.’-Jo Vanderwegen, Boeken

2018


2016

Couperus. Een leven

Mensch tegen over mensch is sfinx tegen over sfinx...!' schreef Louis Couperus (1863-1923). Het roept een vraag op die wij onszelf kunnen stellen als het over hem gaat. In hoeverre kennen wij Couperus? Hij wordt beschouwd als een van de grootste auteurs uit onze geschiedenis, maar is tegelijkertijd een mysterieuze figuur, die zich telkens weer ongrijpbaar weet te maken. Veel is er over hem gezegd en geschreven, en zo is er een beeld van hem ontstaan dat aardig wat clichés bevat. Maar hoe valt hij beter te kennen als er geen openhartige getuigen, brieven en dagboeken zijn?

Rémon van Gemeren gaat grondig in op het werk van Couperus om dieper tot hem door te dringen. Daarnaast verdiept hij zich uitgebreid in talrijke aspecten van de tijd waarin Couperus leefde en wat er tijdens en na zijn leven over hem geschreven is. Het resultaat is een Couperus die voor iedereen, kenner of niet, nieuw is: intrigerend en fascinerend, verrassend en verrijkend.

Reacties:
‘Van een biograaf verlang je in de allereerste plaats dat hij een gids is. En van een gids verlang je dat hij veel weet en dat hij er onderhoudend over vertelt. Rémon van Gemeren slaagt daarin, laat dat meteen gezegd zijn.’ - Christiaan Weijts, De Groene Amsterdammer

‘Een ambitieuze onderneming. En een die de verplichting had dertig jaar onderzoek te verwerken. Daarin is Rémon van Gemeren glansrijk geslaagd. Het notenapparaat, waarin hij bovendien de discussie niet uit de weg gaat, is dermate uitgebreid en grondig dat zijn boek een betrouwbare bron is geworden voor het verdere Couperusonderzoek. Alle lof daarvoor! Nadat ik het boek van kaft tot kaft gelezen had, moest ik eerst even op adem komen, onder de indruk van de enorme berg werk die hij verzet heeft. Het ontzag daarvoor leidt als vanzelf naar Couperus zelf’. - Frans van der Linden, louiscouperus.nl

‘De stijl van Van Gemeren en zijn streven naar volledigheid maken deze biografie tot een indrukwekkende prestatie.’ - Wim Huijser, Biografieportaal

‘Prachtige biografie!’ - Paul Rem (kunsthistoricus, conservator Paleis Het Loo)

‘Het uitlezen van deze pil (net geen 1000 bladzijden) leek me bij aanvang haast onbegonnen werk. Want hoe vult men een biografie over een auteur die zich bij voorkeur in mysteriën hulde? Die het ene na het andere rookgordijn optrok en gedurende zijn leven nauwelijks een spoor – geen dagboeken, geen aantekeningen, slechts zakelijke correspondentie – van zichzelf achterliet? Bijvoorbeeld door zich op het werk van Couperus te storten en dat, aan de hand van biografische gegevens die wel over hem bekend zijn, voor zichzelf te laten spreken. Laat dat nou precies de aanpak zijn waarvoor biograaf Rémon van Gemeren gekozen heeft. Een meesterzet! Door vragen te stellen, antwoorden te zoeken in het rijke oeuvre van de Haagse noodlotskunstenaar en niet al te nadrukkelijk verbindingen te leggen, komt Couperus tot leven. Niet dankzij feiten, uitspraken, of wat anderen over hem zeggen, maar door te mijmeren en mee te gaan in zijn gedachtewereld, komt de lezer meer over hem te weten.’-anonieme lezer op bol.com

‘De beste bladzijden uit deze biografie zijn die waarin Couperus als een sleutelfiguur optreedt in de negentiende eeuw. Cruciale begrippen als flaneur, dandy, Übermensch, theosofie, futurisme, naturalisme, homoseksualiteit en decadentie krijgende boeiende en zelfs spannende beschrijvingen.’-Kester Freriks, NRC Handelsblad

‘Een weids opgezette biografie over leven, werk en tijdgeest van Couperus. Van Gemeren heeft knap gebruik gemaakt van alle recente studies, de vele brievenboeken die verschenen zijn na het uitkomen van het verzamelde werk. Een boek dat vele steden en Nederland, Frankrijk, Italië en Indonesië tot leven brengt met in de hoofdrol Louis Couperus.’-managementboek.nl

‘Louis Couperus is mijn all time held: een begenadigd observator met inlevingsvermogen en veel creativiteit. Een milde en hoffelijke intellectueel. Kom daar heden ten dage maar eens om, waar rauw realisme, zelfzucht en eigenbelang door moet gaan voor eerlijkheid en transparantie. De biograaf van deze nieuwe Couperus-biografie weet hem treffend in zijn tijd en wereldbeeld te plaatsen. Klasse!’

‘De biografie getuigt van grote belezenheid in Couperus’ oeuvre en de tijd waarin de auteur leefde.’-J. de Gier, Reformatorisch Dagblad

‘Qua volledigheid kan de missie van Rémon van Gemeren geslaagd heten. De tekst zelf leest vlot. Zeker nodigt dit boekwerk uit om naar het oorspronkelijke werk van Couperus te grijpen. In dat opzicht is Couperus een uitstekend werk.’-Jo Vanderwegen, Boeken

‘Van Gemeren koos voor een chronologische opzet, waardoor er steeds verbanden kunnen worden gelegd tussen het werk en de opeenvolgende levensfasen van Couperus. Hierbij weet hij te waken voor al te gemakkelijke of vergezochte verbanden en doet hij steeds recht aan de autonomie van het kunstwerk. Boeiend is ook de plaatsing van Couperus' werk in de grote literaire stromingen van zijn tijd. Respect verdient de terughoudende wijze waarop over karakter en persoon van Couperus wordt gesproken en het geheim van zijn persoonlijkheid wordt gerespecteerd. Een mooi overzicht van leven en werk van een groot en sympathiek schrijver. De Couperus-literatuur is met een nieuw standaardwerk verrijkt. Met noten, bibliografie en register. Biografie die op knappe en sympathieke wijze recht doet aan leven en werk van Couperus.’ -O.W. Dubois, bol.com


Een bezetenheid zo bijna kalm. De poëzie van Jan Eijkelboom

Een dichter met een heldere, melodieuze stem was hij, Jan Eijkelboom (1926-2008). Zijn taal is zacht en kalm, maar zijn geest was onrustig. Zijn poëzie is de weerslag van zijn innerlijke strijd tegen zwaarmoedigheid en vergankelijkheid, en tevens van zijn levenslust, zijn mystieke levensgevoel en zijn scherpe oog voor het ogenschijnlijk kleine en onbeduidende. Bovenal maken zijn gedichten duidelijk hoe belangrijk het schrijven voor hem was: hij behield de zin in het leven doordat hij erover kon dichten. Aan de hand van belangrijke thema's beschouwt Rémon van Gemeren het oeuvre van Eijkelboom. Hij geeft een verfijnd, interessant beeld van de ontwikkelingen binnen het werk en toont aan dat de stijl en inhoud een onlosmakelijke eenheid vormen. Voor de onervaren lezer is het een aangename kennismaking met Jan Eijkelboom, voor de kenner een boeiende verdieping in zijn poëzie.

Reactie:
‘Van Gemeren heeft een aanstekelijke schrijfstijl. Wie nog geen Eijkelboom-fan was, zal het na deze ‘kalme bezetenheid’ zeker worden.’- Joop Leibbrand, Meander

2013


2013

Ina Boudier-Bakker, Zo doods en stil en donker. Oorlogsdagboek 1940-1945 (bezorgd en ingeleid door Rémon van Gemeren)

Ze was een van de beroemdste Nederlandse schrijvers in haar tijd. In de Tweede Wereldoorlog wijdde Ina Boudier-Bakker zich echter vrijwel niet aan literair werk. In de greep van wat er dichtbij – in haar huis en de stad Utrecht – en verder weg in de wereld gebeurde, hield ze vanaf de eerste oorlogsdag een dagboek bij. Ze geeft hierin een prachtig, intrigerend beeld van het leven van de 'gewone' Nederlander die zij geworden was. Ze uit haar zorgen over dierbaren en onbekende slachtoffers, over de alledaagse belemmeringen die de oorlog met zich meebracht en over de verlangde overwinning op de Duitse bezetters. Tevens legt ze vast hoe kleine genoegens haar steunden in het grote leed dat zich afspeelde en dat ze maar ten dele kende. Het schrijven in haar dagboek bleek voor Ina Boudier een manier om moed te houden in deze ook voor haar donkere jaren.


Vervormd verleden. Boskoop in beweging (met Gé Vaartjes)

Het gezicht van Boskoop is in de loop der tijd ingrijpend veranderd. Vooral de komst van de hefbrug gaf het centrum van het dorp een sterk gewijzigd aanzien. Wie de huidige locaties vergelijkt met oude foto’s van dezelfde plek, herkent soms nog iets, maar vaak helemaal niets meer. Vervormd verleden. Boskoop in beweging spiegelt plekken van vroeger met die van nu, vertelt bijna vergeten verhalen en plaatst ze in een historische context.

2012


2010

Het land van boze koningen en geheimen. Nederlands-Indië door de ogen van Multatuli en Louis Couperus

Multatuli en Couperus verbleven meerdere keren in Nederlands-Indië. Binnen en buiten hun literaire werk uitten zij het beeld dat ze van de kolonie hadden, van de natuur, de inlandse cultuur en de Nederlandse cultuur en koloniale politiek. Dit beeld werd voor Multatuli overheerst door het onrecht dat de inlandse bevolking en hemzelf werd aangedaan, voor Couperus door een onoplosbare geheimzinnigheid.

Contact